Het Deliomeer, waar water elektriciteit betekent
In de provincie Varese, op de grens tussen Lombardije en Zwitserland, ligt het kleine Deliomeer, ook wel d’Eliomeer genoemd. “Klein” is een groot woord, want het Deliomeer bestrijkt een oppervlakte van bijna 5 vierkante km, op 930 m boven zeeniveau. 
Ondanks het feit dat het bassin uit de ijstijd stamt, wordt het Deliomeer tegenwoordig geclassificeerd als kunstmatige opvangcapaciteit, en het water wordt door een dam gereguleerd, om de watercentrale van Roncovalgrande te voeden. Deze centrale, die onder de krachtigste in Europa valt, heeft een zeer bijzondere eigenschap: het is volledig in de rots gebouwd, technisch gesproken “in een grot”, waardoor het een zeer laag effect op het milieu heeft, ook voor wat het panorama betreft.
Het transformatieproces in watercentrales, die in Lombardije op brede schaal gebruikt worden, biedt de mogelijkheid mechanische energie, gecreëerd door de “val” van kubieke meters water, om te zetten in elektrische energie voor huishoudelijk gebruik. Men schat dat de centrale van Roncovalgrande jaarlijks 465.000 families van schone en vernieuwbare energie kan voorzien. Vanaf het Deliomeer wordt het water in twee pijpleidingen naar de turbines van de centrale geleid en vervolgens wordt het weer verder geleid naar het Lago Maggiore. Italië beschikt voor wat dammen betreft over een hele hoop kennis, en deze centrale van de ENEL, die al vanaf het begin van de jaren ’70 in werking is, kan op afspraak bezocht worden.
Voor degenen die gewoonlijk met open mond naar tubes en turbines kijken, is het schouwspel verzekerd. Voor de niet-ingenieuren onder u, biedt het Deliomeer ook verschillende trek- en wandelroutes. Zo kunt u vanaf Maccagno, aan het Lago Maggiore via de Val Veddasca naar het Deliomeer lopen. U komt dan langs allerlei kleine dorpjes, zoals Veddo, Cavizza en Piantonazzo, en tijdens het traject wordt begeleid door het prachtige uitzicht op het Lago Maggiore en op het adembenemende alpenlandschap. Deze route is ook voor niet-bergsporters goed te belopen.
Links aanhoudend loopt u dan door richting het Deliomeer, via de dorpjes Campagnano en Musignano, en vervolgens over een nogal stijl pad omhoog. Daarvandaan kunt u richting de pas van de Forcora afslaan, of anders rechtdoor lopen naar het meer van bestemming.
Ten noorden van de dam bevindt zich het Hotel Bar Restaurant Diana, dat al dertig jaar slaapplaatsen en maaltijden aanbiedt aan toeristen die op zoek zijn naar een oprechte sfeer, en die zich laten verleiden door de zelfgemaakte lekkernijen van de familie Dellea.
Links:
Enel.it, energie om van te leven, paden en routes die door de ENEL aanbevolen worden.
Prolocomaccagno.it, voor het reserveren van een bezoek aan de watercentrale van Roncovalgrande.



